Medische drones in opkomst: Lessen uit de ANWB-proef
Tijdens de Smart Safety & Security Talk van 30 oktober stond de medische droneproef van de ANWB centraal. Sinds 22 september 2025 test de organisatie het vervoer van medisch materiaal, zoals bloed, medicijnen en diagnostisch materiaal tussen Zwolle en Meppel. Daarmee wil de ANWB bijdragen aan bereikbare en betaalbare zorg.
“Drones kunnen behulpzaam zijn in de logistiek tussen medische faciliteiten,” vertelt Kevin Woensdregt, manager drones bij ANWB Medical Air Assistance. “De ANWB is al 30 jaar actief met traumahelikopters; dit is een logische volgende stap voor ons.”
De proef maakt deel uit van een samenwerking tussen 14 partners die sinds 2019 werken aan het optimaliseren van medische logistiek. De speciaal ontwikkelde drone vliegt op 100 meter hoogte in een voor ANWB gereserveerd stuk luchtruim tussen Meppel en Zwolle. Ook is de drone voorzien van een parachute, zodat, in het geval van een noodsituatie, de kans op ernstig letsel bij mensen op de grond zo klein mogelijk is.
Logistieke kansen en toekomstbeeld
Dronevervoer biedt een betrouwbaar en betaalbaar alternatief in tijden van personeelstekort. Zeker in het noordoosten van Nederland, waar zorgvoorzieningen steeds meer centraliseren, is snelle logistiek essentieel. Sommige medische monsters moeten binnen een uur worden geanalyseerd. Waar normaal een taxi nodig is, kan nu een drone opstijgen en de afstand even snel of sneller afleggen, zonder dat er extra personeel nodig is.
Het huidige beeld is dat dronevervoer niet zal uitgroeien tot huis-aan-huisbezorging, maar zich zal concentreren rond vaste logistieke hubs: opstijg- en landingsplekken waar medewerkers batterijen kunnen wisselen en pakketten kunnen inladen. Vanuit een controlecentrum in Den Haag kunnen piloten op termijn meerdere drones tegelijk aansturen, uiteindelijk mogelijk tot tien per persoon. Voor Nederland wordt gerekend op 60 tot 80 medische drones, waarvan er 40 tegelijkertijd actief kunnen zijn.
Techniek en veiligheid in de lucht
De drones waarmee de ANWB werkt, kunnen verticaal opstijgen als een helikopter en horizontaal vliegen als een vliegtuig. Ze hebben een spanwijdte van 2,7 meter en herkenbare gele vleugels, geïnspireerd op de traumahelikopters. De drones beschikken nu over twee camera’s die geen scherpe beelden maken en geen opnames opslaan, conform privacyrichtlijnen. De camera aan de onderzijde is nodig voor het veilig landen op een QR-gecodeerde plek van drie bij drie meter.
Een belangrijk leerpunt van de proef is hoe drones kunnen integreren in het luchtruim waar ook bemande vliegtuigen actief zijn. Zo is zelfs een drone van bijna drie meter moeilijk zichtbaar vanuit een cockpit. Er wordt daarom onderzocht hoe drones elektronisch zichtbaar kunnen worden gemaakt voor piloten en hoe een landelijke “dronekaart” kan helpen om inzicht te geven in waar drones vliegen. Ook test het consortium sensoren die de aanwezigheid van andere vliegende objecten detecteren; een eerste stap richting een landelijk sensor- en detectiesysteem.
Drones, dieren en regelgeving
De meeste vogels vliegen onder de 75 meter hoogte, waardoor drones op 100 meter relatief weinig interactie hebben met vogels. De proef leert dat voorspelbaar, rechtdoor vliegen voorkomt dat vogels in de war raken. Wat betreft vleermuizen wordt nog onderzocht hoe zij reageren bij opstijg- en landingslocaties.
Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (I&W) is eindverantwoordelijk voor het luchtruim, samen met de luchtmacht en Luchtverkeersleiding Nederland. Gemeenten spelen echter wél een rol bij het verlenen van vergunningen voor opstijg- en landingsplekken. Daarnaast is het voor gemeenten waardevol om op de hoogte te blijven van deze ontwikkelingen, zodat ze inwoners, ondernemers en bezoekers goed kunnen informeren.
De volgende stap
Als deze medische proef succesvol blijkt, volgt een test boven stedelijk gebied. Daar ligt de toekomst mogelijk bij korteafstanddrones: zonder vleugels, meer vergelijkbaar met helikopters, die geschikt zijn voor stedelijke logistiek.
Meer weten over de medische drone? Neem contact op met ANWB Medical drones via [email protected]. En bekijk hier de presentatie van Kevin: ANWB Medical Drones.
Impact Coalitie Smart Safety & Security
Zie ook onze andere artikelen over het vliegen met drones.
De volgende Smart Safety & Security Talk is op 20 november en gaat over slimme deurbellen. Meld je HIER aan.