Community Event: Samen voor een veilige samenleving

2 oktober 2025

Op 11 september vond het ICSS Community Event plaats in Scheveningen, met ruim 50 deelnemers van gemeenten, politie, Security Delta (HSD), VNG en diverse kennisinstellingen. Het was een inspirerende dag vol kennisdeling, uitwisseling van praktijkervaringen en gesprekken over toekomstige ontwikkelingen.

Living Lab Scheveningen

De dag begon met een rondleiding over de boulevard door het Living Lab Scheveningen. Waarom heet het een “living lab”? Omdat het midden in de openbare ruimte staat: geen afgesloten testgebied, maar een plek waar het gewone leven doorgaat, en waar tegelijkertijd innovatieve pilots in volle gang zijn. Het is een plek waar experimenten en realiteit hand in hand gaan.

Een aantal use cases:

Slimme lantaarnpalen: Deze multifunctionele lichtmasten zijn uitgerust met verschillende sensoren, zoals AI-camera’s die het aantal voetgangers en fietsers tellen. Met behulp van sensoren wordt de drukte in real-time gemeten. Met behulp van dit sensorkastje, dat signalen afgeeft als het te druk wordt, wordt de drukte op de pier gemonitord en gemanaged. De lichtmasten vormen een integraal onderdeel van het slimme infrastructuurnetwerk en zijn een inspiratie voor lichtmasten in de rest van de gemeente.

Dronedetectie: Ondanks no-fly zones vliegen er geregeld drones in Den Haag. Via 4 detectie-sensoren die op daken geplaatst zijn, verspreid over Den Haag, krijgt de gemeente en politie een beter inzicht op welke momenten drones boven de stad vliegen en op welke locaties. Vervolgstap is om een beleid omtrent dronevluchten te vormen.

Slimme prullenbakken: Op zonne-energie, voorzien van sensoren die meten hoe vol de bak is. Hierdoor kan de afvalzameling efficiëntere routes rijden, en worden zware en te volle zakken voorkomen.

Slim strandnet: Slimme energienetten kunnen helpen om pieken in het stroomverbruik op te vangen. Dat gebeurt bijvoorbeeld door energie tijdelijk op te slaan in batterijen en op een later moment te gebruiken. Ook kijkt de gemeente hoe een lokale energiecoöperatie werkt: een groep gebruikers die samen afspraken maken over het verdelen van energie. Het doel is een energiesysteem dat betrouwbaar, betaalbaar en duurzaam is.

Digitale informatieborden: Dynamische informatieborden waarschuwen bezoekers bijvoorbeeld voor gevaarlijke zeecondities. Het bord vult de bestaande statische borden aan en toont actuele, doelgroepgerichte berichten, waardoor de attentiewaarde stijgt en de strandveiligheid vergroot.

Het Living Lab draait om experimenteren, leren en kennis delen. Het is een plek waar innovatieve oplossingen direct in de praktijk worden getest en de leefomgeving van Scheveningen vooruit helpen.

Geluid meten in Den Haag en Almere

Na de lunch volgden presentaties, te beginnen met het meten van geluid.

In Den Haag vinden metingen plaats in drie uitgaansstraten, waaronder de Herenstraat, om overlast beter in kaart te brengen en mogelijke maatregelen te verkennen.

In Almere wordt sinds 2025 op vaste meetpunten stadsbreed gemeten, zodat de gemeente inzicht krijgt in geluidsniveaus en gericht kan optreden bij overlast. Bij het ophangen van de sensoren is zorgvuldig gewerkt volgens Data Protection Impact Assessment (DPIA), om de privacy van omwonenden te waarborgen.

Fieldlab Arena Amsterdam

Het Fieldlab Arena liet zien hoe de gemeente Amsterdam, de politie en de Johan Cruijff Arena samenwerken aan een prettige en veilige omgeving, zowel tijdens evenementen als daarbuiten.
Voorbeelden hiervan zijn:

Nudging en lichtkunstwerken om het gebruik van het F. A. Warnerspad te stimuleren: om bezoekersstromen prettig te begeleiden, werd de verlichting langs het F.A. Warnerspad verbeterd en zijn er kunstwerken geplaatst. Zo ontstaat een veilige en aantrekkelijke route, die bezoekers verleidt dit pad als alternatief te kiezen. Dit spreidt de drukte, vergemakkelijkt de doorstroom en zorgt voor een betere balans tijdens evenementen.

Augmented Reality en samenwerking met influencers: om jongeren uit de buurt actief te betrekken.

Innovatieve hulpmiddelen voor de politie: zoals de onlangs gelanceerde Selectiepaal voor random fouilleercontroles. Deze vervangt niet de professionaliteit van de politie, maar fungeert als ondersteunend hulpmiddel.

Het interactieve QR politielint: voegt informatie en meldingen toe aan het afzetlint, waardoor burgers directer geïnformeerd en betrokken worden

Cameratoezicht & AI

De VNG en Politie presenteerden hun 10 principes voor cameratoezicht (151c). Daarbij werken zij aan een handelingskader en verkennen ze de rol van kunstmatige intelligentie. In de komende periode wordt verder uitgewerkt wat technisch mogelijk is, juridisch toegestaan en maatschappelijk wenselijk.

Future Foresight

Tot slot werd de vraag gesteld met Future Foresight: “Hoe zie jij de toekomst de komende jaren, over 10 jaar en/of over 20 jaar met betrekking tot cybersecurity?” Dit leidde tot een brede discussie waarin een aantal thema’s naar voren kwamen.

Veiligheid in de publieke ruimte

Op korte termijn zien we nieuwe methoden naar voren komen om het veiligheidsgevoel te vergroten, waaronder nudging en druktemeting via telefoonmasten. Daarnaast blijft straatintimidatie een urgent vraagstuk waar technologie en beleid samen oplossingen voor moeten ontwikkelen.
Verder brengen drones nieuwe risico’s met zich mee en wordt er nagedacht aan streng beleid rondom drones, waarbij enkel geregistreerde drones toegestaan zijn en laagdrempelige aanslagen met zogenoemde “cobra-drones” worden voorkomen. Manipulatie van cybersecuritydata vormt een groeiend risico, ICT-systemen blijven kwetsbaar voor aanvallen en misbruik en daarmee ook OT (operationele techniek) systemen. De digitale wereld en fysieke wereld zijn steeds meer met elkaar verweven. Dit moeten we dan ook gaan terugzien in expertise en capaciteit, in de manier waarop we ons land besturen, organiseren en reguleren.

Regie over je eigen handelen en besluiten? En de rol van AI hierin

Wie bepaalt er in de toekomst?  Laat de mens zich sturen door technologie, is de tech industrie bepalend, of ligt de regie nog bij de mens? De rol van AI roept zowel kansen als zorgen op. AI kan zelfstandig beslissingen nemen, maar dat brengt het risico met zich mee dat mensen minder kritisch nadenken en het denkwerk overlaten aan technologie. Er wordt zelfs een toekomst geschetst waarin de mens steeds minder zelf doet, terwijl technologie vrijwel alles overneemt. Tegelijkertijd kan technologische vooruitgang juist ook bijdragen aan medische doorbraken en betere zorg.

Datadelen & regie over je eigen data

Samenwerking via gedeelde infrastructuur, zoals shared hardware, wordt noodzakelijk om data-uitwisseling mogelijk te maken. Ook het delen van subjectieve data, zoals persoonlijke ervaringen naast camerabeelden, kan waardevolle inzichten opleveren, zeker wanneer ondernemers hun perspectief toevoegen. De vraag is in welke handen de regie over data beland. Blijft die in de handen van burgers? Komt die steeds meer in de handen van bedrijven? We willen echter geen wereld waarin we via digitale middelen een panopticum organiseren waarachter de gemeente of grote marktpartijen zitten. Ethische discussies over het gebruik van techniek zijn dus cruciaal.

Jongeren weten niet beter dan dat er tech is – wat betekent dit voor het vormgeven van de toekomst?

Is de overheid te voorzichtig? Europese wetten lopen structureel achter op de razendsnelle technologische vooruitgang. En/of is er een kloof tussen wat de overheid als veilig beschouwt en wat de maatschappij als veilig ervaart? Jongeren denken wellicht anders over wat ethisch wenselijk is, dan de gemiddelde 50+ beleidsmaker van vandaag. Beleidsmakers van nu hebben weinig weet van hoe jongeren nu al digitaal denken en doen. Zo is een AR tool voor hen misschien alweer ‘ouderwets’. Het is dus van groot belang om jongeren te betrekken in het vormgeven van de toekomst.

Dank aan alle deelnemers voor jullie actieve bijdrage en open uitwisseling. Samen bouwen we verder aan een slimmere en veiligere samenleving!